CHP'nin Kapatıldığı dönem: 1980-1992

12 Eylül Dönemi'nde tüm siyasi faaliyetler durdurulmuştur. 7 Kasım 1982 tarihinde Kurucu Meclis tarafından düzenlenen yeni anayasa halkoylamasına sunuldu ve % 91,3 oyla kabul edildi. Aynı oylamayla Millî Güvenlik Konseyi (MGK) ve Devlet Başkanı Kenan Evren de Türkiye cumhurbaşkanlığına seçildi.

Seçimlerin 6 Kasım 1983 tarihinde yapılacağı açıklandı. Partiler kurulurken MGK'ya kurucuları veto etme yetkisi verildi. Erdal İnönü'nün kurduğu Sosyal Demokrasi Partisi (SODEP) seçimlere katılamadı. Seçimlere sadece Turgut Özal'ın kurduğu Anavatan Partisi, Necdet Calp'in kurduğu Halkçı Parti ve Turgut Sunalp'in kurduğu Milliyetçi Demokrasi Partisi katılabildi. 6 Kasım 1983 seçimleri sonucunda ANAP %45 oy alarak tek başına iktidara geldi ve Turgut Özal yeni hükûmeti kurdu. CHP'nin mirasçısı Halkçı Parti %30 oy alarak ana muhalefet partisi oldu.

13 Nisan 1984 tarihinde toplanan SODEP 1. Kurultayı'nda Genel Başkan Erdal İnönü solda tek çatının şart olduğunu söyledi. Temmuz ayında SODEP Genel Başkanı İnönü ve HP Genel başkanı Necdet Calp birleşme konusunda prensipte anlaştıklarını açıkladılar. 

29 Haziran 1985 tarihinde Aydın Güven Gürkan, Halkçı Parti genel başkanı seçildi ve birleşmeden yana olduğunu açıkladı. Gürkan birleşmeye Rahşan Ecevit tarafından kurulan Demokratik Sol Parti'nin de dahil olmasını istedi ancak birleşme sağlanamadı. 

26 Eylül 1985 tarihinde Gürkan ve İnönü SODEP-HP birleşme protokolünü imzaladı ve yeni partinin adı Sosyaldemokrat Halkçı Parti olarak açıklandı. 30 Mayıs 1986 tarihinde SHP 1. Kurultayı toplandı ve Erdal İnönü genel başkan seçildi. İnönü daha sonra 26 Eylül 1986 tarihinde yapılan ara seçimlerde milletvekili seçilerek TBMM'ye girdi.

6 Eylül 1987 tarihinde ANAP iktidarı 12 Eylül idaresince getirilen siyasi yasakların kaldırılması için halkoylamasına gitti. Yasakların kaldırılması kabul edildi. 13 Eylül 1987 tarihinde Bülent Ecevit DSP'nin başına geçti. 25 Haziran 1988 tarihinde Erdal İnönü SHP genel başkanlığına yeniden seçildi. Deniz Baykal SHP genel sekreteri seçildi. 26 Mart 1989 yerel seçimlerinde SHP; İstanbul, Ankara ve İzmir belediye başkanlıklarıyla 39 ilin belediye başkanlığını kazandı ve il genel meclisi seçimlerinde %28,8 oy almayı başardı. 

SHP ve DYP, ANAP iktidarının meşruiyetini kaybettiğini, halkın desteğini yitirdiğini ve bu nedenle genel seçimlerin yenilenmesi gerektiğini savunmaya başladı. Turgut Özal 9 Kasım 1989 tarihinde Türkiye cumhurbaşkanlığına seçildi. 12 Aralık 1990 tarihinde İnönü ile Demirel buluştu, ortak bildiri imzalayarak erken seçim istediler.

Eylül 1990'da Genel Başkan Erdal İnönü ile anlaşmazlığa düşen Genel Sekreter Deniz Baykal görevinden istifa etti. 29 Eylül 1990 tarihindeki SHP 6. Olağanüstü Kurultayı'nda Erdal İnönü ve Deniz Baykal genel başkanlık için yarıştı. İnönü, 504 oyla genel başkanlık seçimini kazanırken Deniz Baykal ise 405 oy aldı. SHP Genel Sekreterliği'ne Hikmet Çetin seçildi. Haziran 1991'deki olağan kurultayda İnönü ve Baykal bir defa daha karşı karşıya geldi. Üçüncü tur oylamada İnönü 534, Baykal 451 oy aldı. SHP'nin 44 kişilik parti meclisine Baykal listesinden 15, İnönü listesinden ise 28 kişi seçildi. Hikmet Çetin tekrar genel sekreter seçildi.

20 Ekim 1991 seçimlerinde DYP %27 oy alarak birinci oldu. SHP %20 oy alarak üçüncü sıraya geriledi. SHP seçimlere Halkın Emek Partisi (HEP) ile birlikte katıldı. 21 Mart 1992 Nevruz Bayramı'nda çıkan olaylar sonucunda SHP içindeki HEP kökenli siyasetçiler partiden istifa ettiler.

Hükûmeti kurma görevi DYP Genel Başkanı Süleyman Demirel'e verildi. Demirel DYP-SHP koalisyon hükûmetini 20 Kasım 1991 tarihinde kurdu. SHP Genel Başkanı Erdal İnönü başbakan yardımcılığı görevini aldı.

25-26 Ocak 1992 tarihlerindeki SHP 7. Olağanüstü Kurultay öncesinde Deniz Baykal ve İsmail Cem birlikte Yeni Sol adlı bir kitap yayımladılar. SHP'nin yeniden yapılandırılmasını öngördüler. SHP 7. Olağanüstü Kurultay'da İnönü, Baykal'ı bir kez daha yendi ve genel başkanlığa seçildi.